ابوظبي / هرمز تنګی : متحده عربي اماراتو په هرمز تنګي کې د ابوظبي د تېلو ملي شرکت «اېډنوک» اړوندو دوو بېړیو باندې بریدونه په سختو ټکو غندلي او له ایران څخه یې غوښتي دي چې پر سوداګریزو بېړیو بریدونه ودروي او د هرمز تنګی د نړیوال تګ راتګ لپاره په بشپړه توګه خلاص کړي.

د اماراتو د بهرنیو چارو وزارت ،د اګست په ۱۴مه، ویلي دي، چې دواړه بېړۍ د هرمز له تنګي د تېرېدو پر مهال په نښه شوې دي. د اماراتو په وینا، په بریدونو کې د بېړیو عملې ته مرګ‌ ژوبله نه ده اوښتې او د اېډنوک شرکت ویلي دي چې وضعیت تر کنټرول لاندې راوستل شوی دی.

ابوظبي د بریدونو مسوولیت پر ایران اچولی او دا عمل یې د سوداګریزو بېړیو پر ضد «سمندري غلا» بللی دی. د اماراتو د بهرنیو چارو وزارت ویلي دي، چې د سوداګریزو بېړیو په نښه کول او د هرمز تنګي د اقتصادي فشار د وسیلې په توګه کارول د کښتۍ چلولو ازادۍ ته ګواښ او د سیمې او نړیوالې انرژۍ د امنیت لپاره خطر دی.
 

اماراتو له تهران څخه غوښتي دي چې د دښمنیو د درولو هڅو ته غاړه کېږدي، پر بېړیو بریدونه بند کړي او هرمز تنګی پرته له شرطه د نړیوالو سوداګریزو بېړیو لپاره پرانیستی وساتي.

ایران تر اوسه د دغو تازه بریدونو په اړه د اماراتو تورونه په رسمي ډول نه دي منلي.

دا په څه کم یوه اوونۍ کې دویم ځل دی چې امارات پر ایران د اېډنوک اړوند بېړیو د برید تور لګوي. د اګست پر اتمه هم ابوظبي ویلي وو چې د اېډنوک اړوند یوه بېړۍ په هرمز تنګي کې په توغندي ویشتل شوې وه؛ ایران د هغې پېښې مسوولیت هم په رسمي ډول نه و منلی.

د هرمز تنګي امنیتي وضعیت په وروستیو ورځو کې نور هم خراب شوی دی. د ایران، امریکا او خلیجي هېوادونو ترمنځ د سمندري امنیت پر سر روانې ناندرۍ د نړیوالې انرژۍ د بازارونو اندېښنې هم زیاتې کړې دي.

هرمز تنګی د نړۍ د تېلو او مایع طبیعي ګاز د لېږد له تر ټولو مهمو سمندري لارو څخه دی، ځکه نو پر سوداګریزو بېړیو هر نوی برید د سیمې له امنیت ورهاخوا د نړیوالو تېلو د رسد او بیو لپاره هم خطر جوړولی شي.

یادونه: د بریدونو مسوولیت پر ایران اچول د متحده عربي اماراتو رسمي دعوه ده؛ تر اوسه داسې خپلواک شواهد نه دي خپاره شوي چې د دغو دوو تازه بریدونو مسوولیت په خپلواکه توګه ثابت کړي.